به گزارش خبرنگار مهر، آیت‌الله سیداحمد علم‌الهدی ظهر پنجشنبه در همایش ملی یاوران وقف که به‌مناسبت هفته وقف در تالار نور اداره اوقاف برگزار شد، ضمن تشکر از حضور فضلا، مسئولان و واقفین این مراسم اظهار داشت: سازمان اوقاف در موقعیت‌های مختلف، در مدیریت اقتصادی و معیشتی مردم نقش فوق‌العاده‌ای داشته است و با تولیداتی که با بهره‌برداری از سرمایه وقف و منطبق بر موازین مقدس شرعی انجام گرفته، خوشبختانه آثار و برکات ارزشمندی در این مدت به وجود آمده است.
نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی ادامه داد: اگر وقف وجود نداشت، زندگی ما در هر شرایطی می‌توانست به‌کلی دگرگون شود. اقتضائات زمان، موقعیت‌های خاص، جنگ‌ها، درگیری‌ها، تهاجم‌ها، حاکمیت‌های مختلف، به قدرت رسیدن اندیشه‌ها و نظریات گوناگون و نفوذ یک اندیشه خاص در جامعه، طبیعی است که می‌توانست تمام آثار ملیت و هویت یک جامعه را تحت تأثیر قرار داده و هویت اجتماعی آن را تغییر دهد.
وی افزود: به‌ویژه در شرایطی که ما با توسعه ارتباطات، با این تحولات به‌صورت سریع، متنوع و متعدد مواجه هستیم، این مسئله اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. ارتباطاتی که امروز در دنیا حاکم شده، در درجه نخست مرزهای فرهنگی را از میان می‌برد؛ بنابراین، اگر فرهنگی اصیل، عمیق و ریشه‌دار در دل هویت آن جامعه و ملیت وجود نداشته باشد، این ارتباطات می‌تواند تمام آن فرهنگ را از بین ببرد و نخستین اثر ارتباطات، برهم‌زدن مرزهای فرهنگی است.
علم الهدی اظهار کرد: امروز در کشورهای شرقی، وقتی مراجعه می‌کنید، می‌بینید بخش عمده هویت‌های ملی و فرهنگی آن‌ها به وسیله ارتباط با غرب دچار تغییر شده و هویت غربی پیدا کرده‌اند؛ با اینکه در واقعیت، از نظر هویت ملی خود، در تعارض با فرهنگ غرب بوده‌اند.
نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی ادامه داد: امروز ژاپن را می‌بینید که با صرف‌نظر از مسائل فناوری، صنعتی و علمی، در جریان رسوم، آداب و عادات، به هیچ وجه چیزی از هویت ملی گذشته این کشور باقی نمانده و همه‌چیز با آثار، ارزش‌ها و خصوصیات اجتماعی غرب گره خورده و به شکل همان جامعه غربی درآمده است.
وی خاطرنشان کرد: اثر وقف این است که هویت را حفظ می‌کند و هویت ملت را کاملاً تأمین می‌کند. ملیت‌ها در سایه وقف از هرگونه آسیبی که در تحولات و اقتضائات پیش می‌آید، محفوظ می‌مانند و این خاصیت دوم وقف است.
وقف؛ ذخیره‌ای ماندگار برای زندگی ابدی
علم الهدی در ادامه با اشاره به سومین خاصیت وقف گفت: خاصیت اصلی و سوم وقف، این است که عالی‌ترین ذخیره برای زندگی ابدی انسان در آن جهان و عرصه ابدی زندگی است.
نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی افزود: وقف، مستغلاتی است که در حقیقت برای انسان باقی می‌ماند و حتی پس از مرگ او نیز این مستغلات دارای درآمد است. از تعبیر «تحبیس الاصل و اطلاق المنفعه» به این نتیجه می‌رسیم که وقتی کسی ملکی یا دستگاه مولدی را حبس و وقف کرد، منفعت آن آزاد و رهاست و این منفعت به‌صورت مستمر به او خواهد رسید.
وی ادامه داد: فردی مسجدی ساخته است و در طول یکصد سال گذشته، مردم در آن مسجد نماز خوانده‌اند، عبادت کرده‌اند، قرآن خوانده‌اند و دعا و مناجات داشته‌اند. در تمام این عبادات، آن فردی که بانی مسجد بوده است، سهم دارد.
علم‌الهدی با اشاره به مسجد گوهرشاد گفت: خداوند مرحوم گوهرشاد را رحمت کند. مسجد گوهرشاد را ببینید؛ در طول یک سال، یک ماه یا یک هفته، در این مسجد چقدر نماز خوانده می‌شود، چقدر عبادت صورت می‌گیرد، چقدر قرآن تلاوت می‌شود و چقدر دعا و مناجات انجام می‌گیرد. در تمام این‌ها، بانی و واقف آن سهم دارد و سال‌هاست از دنیا رفته، اما سهم او از همه این عبادات در آن دنیا به او می‌رسد.
نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی افزود: این سهم نه به اندازه یک برابر، ۱۰ برابر، ۲۰ برابر یا ۱۰۰ برابر، بلکه به تعبیر قرآن، تا ۷۰۰ برابر است: «یُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ کَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِی کُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ». مانند دانه گندمی که کاشته می‌شود و از یک دانه، هفت سنبله می‌روید و در هر سنبله صد دانه وجود دارد؛ یعنی یک به ۷۰۰.
وی بیان کرد: اگر کسی خانه‌ای داشت و آن را اجاره داده بود، ماهانه مبلغی اجاره دریافت می‌کرد؛ یا مغازه، باغ یا مزرعه‌ای داشت و از آن درآمدی به دست می‌آورد، هر مقدار درآمدی که از این مستغلات به‌صورت مستقل در راه خیر مصرف شود، منفعت و سهم آن به او می‌رسد و آن نیز یک به ۷۰۰ است.
علم الهدی ادامه داد: هر مقدار از درآمد وقف در احیای خیرات و مبرات، یاری انسان‌های گرفتار و دردمند، شفای بیماران، سیر کردن شکم گرسنگان و نگهداری یتیمان اثر داشته باشد، در عین حال هفتصد برابر آن به انسان داده می‌شود؛ یعنی هر مقدار ارزش داشته باشد، هفتصد برابر آن در آنجا به حساب انسان منظور می‌شود.
نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی وقف را عالی‌ترین ذخیره مستغلاتی برای انسان دانست و گفت: وقف، یک ذخیره مستغلاتی ارزشمند برای انسان در زندگی ابدی است که با وقف، چنین ذخیره‌ای برای انسان حاصل خواهد شد.
وی با استناد به روایتی از امام صادق(علیه‌السلام) اظهار کرد: وجود مقدس امام صادق(علیه‌السلام) بر اساس روایتی که عبدالخالق بن عبدربه از آن حضرت نقل می‌کند، می‌فرمایند: «خیر ما یخلف الرجل بعده ثلاث»؛ بهترین چیزی که انسان پس از خود باقی می‌گذارد، سه چیز است.
علم الهدی ادامه داد: نخست، «ولد بارّ یستغفر له»؛ فرزند نیکوکاری که پس از انسان باقی بماند و مردم با دیدن او برای پدرش طلب آمرزش کنند و بگویند خدا پدرت را بیامرزد.
نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی افزود: دوم، «سنة خیر یقتدی بها»؛ یک روش نیک و سنت خیر که انسان آن را پایه‌گذاری کند و دیگران از آن پیروی کنند. وقتی یک جریان خیر و یک جریان مقاوم راه‌اندازی شود، آثار آن همچنان ادامه پیدا می‌کند.
وی با اشاره به انقلاب اسلامی خاطرنشان کرد: انقلابی را امام ایجاد کرده است و اکنون نزدیک به ۴۰ سال از رحلت امام می‌گذرد، اما انقلاب امام امروز چندین برابر آن انقلابی است که امام در روز نخست ایجاد کرد. در این انقلاب، تمام خیرات و برکاتی که دنیا مشاهده می‌کند، همه شکست‌ها و سرکوب‌هایی که استکبار در برابر انقلاب متحمل می‌شود، همه جهادهایی که انجام می‌گیرد، همه شهادت‌هایی که رخ می‌دهد و همه نیکوکاری‌ها، خیرات و مبرات و توصیه‌هایی که نسبت به دین انجام می‌شود، در سایه انقلاب امام است و امام در همه این‌ها سهم دارد.
علم الهدی ادامه داد: «سنة خیر یقتدی به» همین است؛ امروز نیز پس از گذشت بیش از ۴۰ سال می‌گوییم امام چنین فرمود و ما باید همان‌گونه عمل کنیم. این دومین چیزی است که برای انسان باقی می‌ماند.
نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی افزود: سوم، «و صدقة تجری من بعده» یا صدقه‌ای است که پس از انسان جریان داشته باشد؛ خیرات به مردم برسد، انسان از دنیا رفته باشد، اما خیرات او همچنان به دیگران برسد. امام صادق(علیه‌السلام) این صدقه را در کنار فرزند نیکوکار و سنت خیر قرار داده‌اند.
وی اظهار کرد: این صدقه که به وسیله وقف انجام می‌گیرد، به صورت یک خیرات مستقل برای انسان باقی می‌ماند؛ یک ذخیره مستغلاتی برای انسان پس از مرگ است که آثار و نتایج فراوانی دارد.
احیای موقوفات حوزه علمیه، ضرورتی برای تقویت بنیه اقتصادی حوزه
علم‌الهدی با تأکید بر ضرورت توجه بیشتر به وقف گفت: بنابراین، باید توجه داشته باشیم و عزیزان حداکثر استفاده را از این ظرفیت ببرند.
نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی افزود: فرض کنید یک تاجر، فردی به او بگوید اگر کالای خود را از اینجا به فلان شهر منتقل کنید، به جای یک تومان، دو تومان سود می‌کنید. ممکن است این دلال دروغ بگوید یا وقتی کالا به مقصد منتقل شد، بازار تغییر کند و آن قیمت وجود نداشته باشد؛ اما همین احتمال سود بیشتر، ممکن است او را به انتقال کالا ترغیب کند.
وی ادامه داد: حال اگر یک خدای صادق و مصدق، به وسیله دلالی که دروغ نمی‌گوید و دلالی که وعده الهی را منتقل می‌کند، به انسان خبر بدهد که یک بده و ۷۰۰ بگیر، آن هم در جایی که دیگر به اندازه سر سوزنی به درآمد این جهانی دسترسی نداری و به هیچ‌چیز دستت نمی‌رسد، آیا این معامله درست نیست؟
علم الهدی با اشاره به وعده قرآن کریم گفت: خداوند به انسان وعده داده است که یک برابر بدهد و در آن جهان ۷۰۰ برابر دریافت کند؛ بنابراین، وقف سومین خاصیت و در حقیقت، ذخیره مستغلاتی انسان برای زندگی ابدی و همیشگی است.
نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی با بیان اینکه موقوفات حوزه‌های علمیه در خراسان فوق‌العاده زیاد است، از اداره اوقاف اظهار داشت: امیدواریم این موقوفات احیا شود تا در اختیار روحانیت و حوزه‌های علمیه قرار گیرد تا از آن استفاده کنند.
وی گفت: امیدوارم خداوند متعال به همه شما عزیزان توفیق بهره‌مندی از این ذخیره مستغلاتی آخرت را عنایت فرماید.
