خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها – مژگان سادات میرحسینی*: مریم السادات میرحسینی زنی بسیار بااحساس بود؛ زنی که از دغدغه‌ها می‌نوشت، به‌ویژه از دغدغه‌های بانوان، و تلاش می‌کرد همواره از احساسات و مسائل انسانی روایت کند. نوشته‌هایش نیز سرشار از همین نگاه بود؛ نگاهی که از دل زندگی می‌آمد و با قلم او به واژه تبدیل می‌شد.

مریم نویسنده و داستان‌نویس، مسئول دفتر آفرینش‌های ادبی حوزه هنری شاهرود و کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی بود. علاقه بسیاری به ادبیات داستانی، ادبیات پایداری و زندگی‌نامه داشت و کتاب و کتاب‌خوانی بخش مهمی از زندگی او را تشکیل می‌داد.

علاقه‌ای که مسیر زندگی‌اش را تغییر داد

مریم در ابتدا مدرک کارشناسی خود را در رشته سخت‌افزار کامپیوتر دریافت کرد، اما علاقه‌اش به قلم، ادبیات و داستان‌نویسی باعث شد مسیر نوشتن را دنبال کند و در ادامه تحصیلات خود را در حوزه زبان و ادبیات فارسی ادامه دهد.

حتی در دوران تحصیل در مقطع کارشناسی و با وجود اینکه در رشته‌ای فنی تحصیل می‌کرد، علاقه‌اش به ادبیات را کنار نگذاشت. این علاقه به‌تدریج به بخش مهمی از زندگی حرفه‌ای او تبدیل شد و مسیر فعالیت‌های فرهنگی و ادبی‌اش را شکل داد.

مریم‌السادات مسئولیت واحد فرهنگ و مطالعات پایداری را نیز بر عهده داشت. او همچنین مدرس کارگاه‌های داستان و رمان، مسئول روابط عمومی و انفورماتیک و نماینده امور بانوان در شهرستان شاهرود بود؛ مسئولیتی که با توجه به دغدغه‌های همیشگی‌اش نسبت به مسائل و مطالبات بانوان، برای او اهمیت ویژه‌ای داشت.

مریم از سال ۱۳۸۲ فعالیت خود را در حوزه داستان‌نویسی آغاز کرد و آثاری همچون رمان «هوراش»، مجموعه داستان «مادرها و مادربزرگ‌هایی شبیه من» و مجموعه داستان‌های منتخب نویسندگان کشوری «بختک» و «سرباز سفید» را در کارنامه ادبی خود داشت.

آثار او بیش از آنکه صرفاً روایت داستان باشند، بازتابی از دغدغه‌ها و احساسات انسان‌ها بودند. شاید بتوان گفت نوشته‌هایش شبیه خودش بود؛ همان‌طور که زندگی کرد، نوشت و همان‌گونه که به آدم‌ها و دغدغه‌هایشان نگاه می‌کرد، شخصیت‌های داستان‌هایش را روایت کرد.

افتخاراتی که در کارنامه مریم ماند

مریم‌السادات میرحسینی در طول فعالیت ادبی خود افتخارات متعددی نیز کسب کرد که از جمله آنها می‌توان به مقام نخست بخش دانشجویی جشنواره «رها»، مقام اول جشنواره داستان کوتاه «اشراق» و مقام نخست جشنواره داستان انقلاب در سال ۱۳۹۷ اشاره کرد.

او همچنین از برگزیدگان جشنواره داستان کوتاه زاهدان و شایسته تقدیر جشنواره «آفتاب» بود. مریم دبیر اجرایی پنج دوره جشنواره شعر و داستان کوتاه شاهوار و داور جشنواره‌های داستان‌نویسی در سطح شهرستان و استان سمنان نیز بود.

او در نویسندگی استعداد و توانایی زیادی داشت و در حوزه هنری نیز توانست عملکرد قابل توجهی از خود بر جای بگذارد. یکی از دوره‌های مهم فعالیت او در حوزه هنری، همکاری با مرحوم واحدی بود؛ دوره‌ای که در آن توانستند شماری از نویسندگانی را که کمتر در این فضاها حضور پیدا می‌کردند، دوباره همراه کنند و زمینه تولید آثار هنری و ادبی را فراهم آورند.

آن فعالیت‌ها و تولیدات، امروز بخشی از یادگار فرهنگی مریم و همکارانش در حوزه هنری شاهرود است؛ یادگارهایی که نشان می‌دهد دغدغه او تنها نوشتن نبود، بلکه تلاش می‌کرد دیگران را نیز به فضای ادبی و هنری نزدیک کند.

مریم؛ مادری که ناتمام رفت

مریم‌السادات میرحسینی متأسفانه هنگام بازگشت از مأموریت از استان گلستان، به همراه رئیس حوزه هنری شاهرود و مدیر دفتر هنرهای نمایشی حوزه هنری شاهرود، درگذشت.

او تنها یک نویسنده و فعال فرهنگی نبود؛ مادری بود که دو کودک دختر خردسال داشت و زندگی خانوادگی نیز بخش مهمی از هویت او را شکل می‌داد.

حالا که مریم در میان ما نیست، آنچه برای خانواده، دوستان، همکاران و جامعه فرهنگی شاهرود باقی مانده، نوشته‌ها، آثار و خاطرات زنی است که قلم را برای روایت دغدغه‌های انسان‌ها انتخاب کرد. شاید بهترین توصیف از او همین باشد؛ مریم همان‌گونه نوشت که زندگی کرد؛ با احساس، با دغدغه و با نگاه به آدم‌ها.

*نویسنده

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از خبرگزاری اسپوتنیک، وزارت دفاع روسیه امروز جمعه گزارش داد که شب گذشته ۷۷۷ پهپاد اوکراینی بر فراز مناطق مختلف این کشور از جمله کورسک، نیژنی نووگورود، روستوف و کریمه و همچنین بر فراز دریاهای سیاه و خزر رهگیری و منهدم شد.

بر اساس اعلام این رسانه، از سوی دیگر، الکساندر شووایف سرپرست فرمانداری منطقه بلگورود نیز اعلام کرد که در ۲۴ ساعت گذشته در نتیجه حملات نیروهای مسلح اوکراین به منطقه بلگورود، ۴ نفر کشته و ۱۶ نفر زخمی شدند.

دیمیتری میلایف، فرماندار منطقه تولا هم گزارش داد: در حمله پهپادی نیروهای مسلح اوکراین به تولا، ۲ نفر کشته و ۳ نفر زخمی شدند؛ مصدومان در حال دریافت کمک‌های پزشکی هستند.

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: خبر این بار از جایی بسیار دور از تهران می‌آید؛ از آب‌های گرم اقیانوس آرام در نزدیکی خط استوا. جایی که افزایش غیرعادی دمای سطح آب، پدیده‌ای را شکل داده که هواشناسان آن را «ال‌نینو» می‌نامند؛ پدیده‌ای که اثراتش می‌تواند هزاران کیلومتر دورتر از محل شکل‌گیری خود، در الگوی بارش و دمای مناطق مختلف جهان دیده شود.

بر اساس تازه‌ترین گزارش مرکز پیش‌بینی اقلیمی آمریکا، ال‌نینوی سال ۲۰۲۶ با سرعت در حال تقویت است و احتمال شکل‌گیری یک رویداد «بسیار قوی» در پاییز و زمستان نیمکره شمالی بیش از ۹۰ درصد برآورد شده است، همین گزارش احتمال وقوع یک ال‌نینوی تاریخی، با شدت دست‌کم ۲.۵ درجه سانتی‌گراد در شاخص سه‌ماهه نینو ۳.۴، را برای اکتبر تا دسامبر ۲۰۲۶ حدود ۶۹ درصد اعلام کرده است.

مدل پیش‌بینی آزمایشگاهی مؤسسه ژئوفیزیک دینامیک سیالات وابسته به NOAA نیز در تازه‌ترین به‌روزرسانی خود، از تداوم احتمال وقوع یک ال‌نینوی تاریخی در اواخر پاییز و اوایل زمستان خبر داده است، این مدل می‌گوید هر ۳۰ عضو مجموعه پیش‌بینی آن، شدت ال‌نینوی پیش‌رو را در محدوده‌ای قرار داده‌اند که می‌تواند با قوی‌ترین نمونه‌های ثبت‌شده در تاریخ رقابت کند یا حتی از آنها فراتر برود.

در چنین شرایطی، طبیعی است که نگاه‌ها در ایران نیز به آسمان پاییز و زمستان دوخته شود؛ به‌خصوص در تهران که سال‌هاست با کاهش منابع آب، افت ذخایر سدها و خشکسالی‌های متوالی دست‌وپنجه نرم می‌کند.

رابطه میان ال‌نینو و شرایط جوی کشور غیرمستقیم، احتمالاتی و غیرقطعی است

در همین حال رئیس اداره پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات جوی استان تهران، به خبرنگار مهر گفت: رابطه میان ال‌نینو و شرایط جوی کشور غیرمستقیم، احتمالاتی و غیرقطعی است و در مقایسه با مناطقی که ارتباط قوی‌تری با این پدیده دارند، تأثیر آن بر ایران به عوامل جوی دیگری نیز وابسته است.

به گفته جعفر برزگر، ال‌نینو در بخش‌هایی از جهان می‌تواند پیامدهای کاملاً متفاوتی ایجاد کند. در سواحل غربی آمریکای جنوبی، از جمله پرو و اکوادور، معمولاً احتمال بارش شدید و سیلاب افزایش پیدا می‌کند، در حالی که مناطقی مانند استرالیا، اندونزی و بخش‌هایی از جنوب آفریقا ممکن است با کاهش بارندگی و افزایش خطر خشکسالی و آتش‌سوزی روبه‌رو شوند. در آمریکای شمالی نیز اثر این پدیده از منطقه‌ای به منطقه دیگر متفاوت است.

یکی از پیامدهای شناخته‌شده ال‌نینو، افزایش میانگین دمای جهانی است. به گفته برزگر، در دوره‌های ال‌نینویی احتمال وقوع موج‌های گرمای شدید و ثبت رکوردهای دمایی نیز افزایش پیدا می‌کند. اما انتقال همین الگو به ایران به شکل مستقیم امکان‌پذیر نیست و شرایط اقلیمی کشور را باید با توجه به موقعیت جغرافیایی و سایر سامانه‌های جوی بررسی کرد.

در واقع عبارت «ال‌نینو در راه تهران» که در بسیاری از منابع خبری طی روزهای اخیر دیده می شود، اگر به معنای ورود مستقیم این پدیده به پایتخت باشد، از نظر علمی دقیق نیست. ال‌نینو در تهران رخ نمی‌دهد. آنچه ممکن است به استان تهران برسد، اثر اقلیمی یا به اصطلاح ارتباط از راه دور آن است؛ یعنی تغییراتی که در اثر دگرگونی الگوهای بزرگ مقیاس جو و اقیانوس، مسیر سامانه‌های بارشی و جابه‌جایی رطوبت را در مناطق دوردست تغییر می‌دهد.

پژوهش‌های علمی درباره ایران نشان می‌دهد این ارتباط واقعی است، اما نتیجه آن در همه نقاط کشور یکسان نیست.

یک مطالعه منتشرشده در سال جاری که داده‌های بارش حوضه‌های مختلف ایران در فاصله سال‌های ۱۹۶۰ تا ۲۰۱۹ را بررسی کرده، نشان می‌دهد دوره‌های ال‌نینو به‌طور کلی با ناهنجاری مثبت بارش در بیشتر حوضه‌های کشور همراه بوده‌اند. میانگین ناهنجاری بارش در دوره‌های ال‌نینو در این مطالعه حدود ۱۱.۳ درصد گزارش شده است؛ اما پژوهش همزمان تأکید می‌کند که شدت و جهت این اثر در مناطق مختلف ایران متفاوت است.

نمی‌توان از همین حالا گفت تهران زمستانی پربارش خواهد داشت

حتی در ال‌نینوهای بسیار شدید نیز تصویر یکدستی از کشورمان دیده نمی‌شود، همان مطالعه نشان می‌دهد در یک ال‌نینوی قوی، بخش‌هایی از مرکز کشور می‌توانند کاهش بارش را تجربه کنند، در حالی که در جنوب‌شرق افزایش قابل توجه بارش رخ دهد، این تفاوت منطقه‌ای یکی از دلایلی است که نمی‌توان صرفاً با اعلام وقوع ال‌نینو، درباره میزان بارندگی تهران پیش‌بینی قطعی ارائه کرد.

مطالعات پیشین نیز همین پیچیدگی را تأیید می‌کنند. پژوهشی که از مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران منتشر شده، با بررسی داده‌های ۴۵ ایستگاه سینوپتیک ایران طی سال‌های ۱۹۸۰ تا ۲۰۱۶، نشان داده است، که ایران در سال‌های ال‌نینوی شرقی اقیانوس آرام، به‌طور میانگین شرایط مرطوب‌تری داشته است؛ در مقابل، در دوره‌های لانینا شرایط خشک‌تر بوده است. با این حال، پژوهشگران تأکید کرده‌اند که واکنش اقلیمی ایران به آن با فصل، منطقه و نوع ال‌نینو تغییر می‌کند.

این نکته برای تهران اهمیت ویژه‌ای دارد، پایتخت در بخش شمالی فلات مرکزی ایران و در مجاورت رشته‌کوه البرز قرار گرفته و بارش آن تنها تابع یک شاخص اقلیمی نیست، مسیر سامانه‌های مدیترانه‌ای، وضعیت فشار در اروپا و آسیا، رطوبت دریای مدیترانه و دریای سرخ، جریان‌های جوی و الگوهایی مانند نوسان اطلس شمالی همگی می‌توانند تعیین کنند که یک زمستان مشخص در تهران خشک باشد یا مرطوب.

به همین دلیل، حتی اگر ال‌نینو یکی از قوی‌ترین نمونه‌های دهه‌های اخیر باشد، نمی‌توان از همین حالا گفت تهران زمستانی پربارش خواهد داشت، بر اساس توضیحات جعفر برزگر، در سال‌های ال‌نینویی احتمال افزایش بارش در بخش‌هایی از کشور، به‌ویژه در نیمه غربی و جنوب‌غربی، بیشتر می‌شود. در زمستان نیز در شماری از رویدادهای قوی ال‌نینو، غرب، جنوب‌غرب و بخش‌هایی از مرکز ایران بارش‌هایی بالاتر از میانگین معمول داشته‌اند، اما این روند یک قاعده قطعی نیست.

رئیس اداره پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات جوی استان تهران تأکید می‌کند: ال‌نینو در واقع شانس وقوع یک وضعیت جوی را تغییر می‌دهد، نه اینکه نتیجه آن را از پیش تعیین کند، به بیان ساده، افزایش احتمال بارندگی به معنای تضمین یک زمستان پربارش نیست و حتی در سال ال‌نینویی نیز ممکن است دوره‌هایی با بارش عادی یا کمتر از معمول رخ دهد.

برای شکل‌گیری سیلاب مخرب، مجموعه‌ای از عوامل باید همزمان کنار یکدیگر قرار گیرند

به گفته او، خشکسالی ایران صرفاً نتیجه کم‌بارشی یک سال نیست؛ افزایش دما و تبخیر، برداشت بیش از ظرفیت از منابع آب زیرزمینی، کاهش تغذیه آبخوان‌ها، مدیریت منابع آب و تغییرات اقلیمی نیز در تداوم بحران نقش دارند.

برزگر یکی از سناریوهای قابل توجه را بارش سنگین همزمان با افزایش دما می‌داند؛ وضعیتی که می‌تواند موجب ذوب سریع برف‌های ارتفاعات و افزایش ناگهانی رواناب شود، در چنین شرایطی، روددره‌ها و حوضه‌های کوچک و شیب‌دار شمال تهران می‌توانند در مدت کوتاهی حجم زیادی از آب را دریافت کنند.

با این حال، او میان «افزایش احتمال بارش سنگین» و «وقوع قطعی سیلاب» تفاوت می‌گذارد و می گوید: برای شکل‌گیری سیلاب مخرب، مجموعه‌ای از عوامل باید همزمان کنار یکدیگر قرار گیرند؛ از ورود رطوبت فراوان و شکل‌گیری سامانه کم‌فشار قوی گرفته تا استقرار ناوه عمیق، ناپایداری شدید، بارش سنگین در مدت کوتاه و شرایط حوضه آبریز.

پژوهش دیگری درباره بارش پاییزی کشورمان نیز نشان داده است که تغییرات ENSO در کنار سایر الگوهای بزرگ‌مقیاس جوی بر بارش کشور اثر می‌گذارند و هنگام تغییر فازهای ENSO، واکنش مناطق مختلف ایران می‌تواند بسیار متفاوت باشد.

از سوی دیگر، یک مطالعه درباره تعامل ال‌نینو با نوسان مادن–جولیان و دو قطبی اقیانوس هند نشان داده است که اثر ENSO همیشه عامل مسلط بر بارش ایران نیست. در برخی شرایط، وضعیت اقیانوس هند می‌تواند رابطه میان نوسان‌های جوی و بارش ایران را تقویت یا تضعیف کند.

ال‌نینو به معنای پایان خشکسالی یا حل معضل آب تهران نیست

بنابراین برای تهران، مسئله اصلی فقط این نیست که «ال‌نینو می‌آید یا نه». پرسش مهم‌تر این است که این ال‌نینوی خاص با چه الگوهای جوی دیگری هم‌زمان خواهد شد و مسیر سامانه‌های بارشی در ماه‌های آینده چگونه شکل خواهد گرفت.

اهمیت این موضوع در شرایطی که تهران با معضل جدی آب روبه‌رو است، این است که هر افزایش یا کاهش بارش می‌تواند برای منابع سطحی، تغذیه سفره‌های زیرزمینی، کشاورزی و ذخایر سدها اهمیت داشته باشد.

اما یک سوءبرداشت نیز باید کنار گذاشته شود: حتی اگر ال‌نینو باعث افزایش بارش در بخشی از کشور شود، به معنای پایان خشکسالی یا حل معضل آب تهران نیست، بارش مؤثر برای منابع آب الزاماً فقط به مقدار باران بستگی ندارد؛ زمان بارش، ارتفاع بارش، سهم برف در ارتفاعات، شدت بارندگی و میزان نفوذ آب در خاک نیز تعیین‌کننده‌اند.

برای نمونه، بارندگی شدید و کوتاه‌مدت ممکن است روان‌آب و سیلاب ایجاد کند، اما الزاماً به همان اندازه سفره‌های زیرزمینی یا ذخایر سدها را تغذیه نمی‌کند، در مقابل، برف مناسب در ارتفاعات البرز می‌تواند منبع مهمی برای جریان‌های سطحی و تغذیه منابع آب در ماه‌های بعد باشد.

از همین رو، آنچه در هفته‌ها و ماه‌های آینده برای تهران اهمیت خواهد داشت، نه فقط عدد شاخص نینو ۳.۴، بلکه ترکیب آن با پیش‌بینی‌های فصلی و الگوهای جوی منطقه است.

پایش مستمر وضعیت حوضه‌های آبریز تهران

از نگاه مدیریت بحران، شاید مهم‌ترین پیام ال‌نینو این باشد که دستگاه‌های مسئول نباید تنها روی سناریوی بارش بیشتر حساب کنند، اما همین امر نیز سبب شده تا مرکز مدیریت بحران استان تهران پیش بینی های لازم را انجام دهد، حامد یزدی مهر، رئیس این مرکز در این خصوص به خبرنگار مهر گفت: وضعیت حوضه‌های آبریز، سدهای تأمین‌کننده آب تهران، ارتفاعات البرز مرکزی، روددره‌ها و مناطق شهری به‌طور جداگانه و مستمر مورد بررسی قرار می گیرد.

وی اضافه کرد: پاکسازی و بازبینی مسیر رودخانه‌ها، مسیل‌ها و کانال‌های شهری، کنترل ساخت‌وساز در حریم رودخانه‌ها، بررسی ظرفیت پل‌ها و آبراهه‌ها و آماده‌سازی تجهیزات امدادی از اقداماتی است که مورد تاکید قرار گرفته است.

یزدی مهر با بیان این که در مدیریت بحران، پیشگیری و آمادگی پیش از وقوع حادثه نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش خسارات دارد، گفت: به همین دلیل، برنامه‌ریزی برای مواجهه با پیامدهای احتمالی این پدیده با رویکردی منسجم و هماهنگ دنبال می شود و پایش مستمر شرایط، ارتقای آمادگی دستگاه‌های خدمات‌رسان و پیش‌بینی سناریوهای مختلف با هدف این که در صورت بروز شرایط نامساعد، دستگاه‌ها با تقسیم کار مشخص و آمادگی لازم وارد عمل شوند، انجام شده است.

در حال حاضر یک چیز نسبتاً روشن است، ال‌نینوی سال جاری یک رویداد معمولی به نظر نمی‌رسد و پژوهشگران احتمال یک ال‌نینوی بسیار قوی را بیش از ۹۰ درصد برآورد کرده و مدل‌های جدید نیز احتمال نزدیک‌شدن آن به قوی‌ترین نمونه‌های تاریخی را مطرح کرده‌اند.

اما از این نقطه تا پیش‌بینی دقیق وضعیت آسمان تهران فاصله زیادی وجود دارد، برای شهری که سال‌ها با خشکسالی و کاهش ذخایر آب مواجه بوده، شاید مهم‌ترین پیام ال‌نینوی امسال همین باشد: امید به بارش بیشتر، جای برنامه‌ریزی برای کم‌آبی را نمی‌گیرد، حتی اگر آسمان تهران در زمستان پیش‌رو سخاوتمندتر از سال‌های گذشته باشد، بحران آب پایتخت مسئله‌ای نیست که با یک فصل بارندگی از میان برود.

به گزارش خبرنگار مهر، فریدون کلبادی‌نژاد صبح جمعه در گفت‌وگو با خبرنگاران با اشاره به خسارت‌های ناشی از بارندگی اخیر در مازندران اظهار کرد: در پی بارش‌های اخیر، ۶۶ مدرسه و مرکز آموزشی استان دچار آسیب شده‌اند که میزان خسارت‌های اولیه حدود ۴۴ میلیارد و ۹۷۰ میلیون تومان برآورد شده است.

وی افزود: بخش قابل توجهی از خسارت‌های واردشده مربوط به مدارس شهرستان‌های ساری یک و ساری دو است و بررسی و ارزیابی دقیق میزان آسیب‌ها در حال انجام است.

مدیرکل آموزش و پرورش مازندران با بیان اینکه برای جبران خسارت‌ها و آماده‌سازی مدارس پیش از آغاز سال تحصیلی اقدامات لازم در دستور کار قرار گرفته است، تصریح کرد: با پیگیری ویژه استاندار مازندران و دستور وزیر آموزش و پرورش، روند رسیدگی به مدارس آسیب‌دیده با سرعت بیشتری دنبال خواهد شد.

کلبادی‌نژاد ادامه داد: وزیر آموزش و پرورش در دستوری ویژه به حمیدرضا خان‌محمدی، معاون عمرانی وزیر و رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور، بر رسیدگی فوری، بسیج امکانات و تسریع در عملیات بازسازی مدارس آسیب‌دیده استان تأکید کرده است.

وی با تأکید بر اینکه شرایط موجود جای نگرانی ندارد، گفت: تلاش مجموعه آموزش و پرورش این است که با استفاده از ظرفیت‌های استانی و ملی، آسیب‌های واردشده در کوتاه‌ترین زمان ممکن برطرف شود و مدارس برای بازگشایی و آغاز سال تحصیلی جدید در مهرماه آمادگی لازم را داشته باشند.

مدیرکل آموزش و پرورش مازندران خاطرنشان کرد: پیگیری مستمر وضعیت مدارس خسارت‌دیده و هماهنگی با دستگاه‌های مسئول تا رفع کامل مشکلات ادامه خواهد داشت.

خبرگزاری مهر، گروه استان ها – محراب علوی: اقلیم خوزستان همواره دستخوش نوساناتی بوده است که بخشی از آن ریشه در موقعیت جغرافیایی و بخشی دیگر ناشی از تغییرات کلان در الگوهای جوی جهانی است. در این میان، دشت‌های پهناور این استان که به واسطه رودخانه‌های پرخروش و شبکه گسترده آبریزها شناخته می‌شوند در مواجهه با بارش‌های موسمی و سیل‌آسا، همواره نیازمند تدابیری دقیق، پیشگیرانه و مبتنی بر مطالعات علمی هستند. عبور از فصول سرد و مواجهه با احتمالات اقلیمی، نیازمند هوشیاری مضاعف و به کارگیری تمامی توان اجرایی است تا آنچه می‌تواند موهبتی الهی برای تامین منابع آبی باشد، به دغدغه‌ای برای زندگی روزمره شهروندان بدل نشود.

مسئولیت پذیری در برابر مخاطرات طبیعی، تنها محدود به زمان وقوع حادثه نیست و باید از ماه‌ها پیش با برنامه‌ریزی‌های راهبردی و شناسایی نقاط ضعف زیرساختی آغاز شود. استان خوزستان با تجربه تلخ سیلاب‌های گذشته به خوبی دریافته است که ضعف در مدیریت رواناب‌ها و غفلت از لایروبی مسیرهای دفع آب‌های سطحی، می‌تواند خسارت های جبران‌ناپذیری به پیکره مدیریت شهری وارد سازد. این آزمونی است که در آن، هماهنگی میان نهادهای اجرایی، شرکت‌های خدمات‌رسان و مدیریت‌های محلی، نقشی تعیین‌کننده در حفظ آرامش و رفاه عمومی ایفا می‌کند.

اکنون که پیش‌بینی‌ها از احتمال تقویت سامانه‌های بارشی در فصل پیش‌رو سخن می‌گویند، نگاه مردم به تدابیر مسئولان دوخته شده است تا با اتخاذ تصمیمات هوشمندانه و نظارت‌های دقیق، راه برای گذر از چالش‌های احتمالی هموار شود. مدیریت بحران در خوزستان یک رسالت اجتماعی است که باید با شفافیت، جدیت و مسئولیت‌پذیری کامل به سرانجام برسد چرا که هرگونه سستی در این مسیر، مستقیم بر کیفیت زندگی ساکنان این دیار تاثیرگذار خواهد بود.

تحلیل علمی پدیده ال‌نینو

پدیده ال‌نینو در حقیقت یکی از مهم‌ترین فازهای چرخه‌های اقلیمی در پهنه اقیانوس آرام است که در مجاورت خط استوا نطفه می‌بندد و گسترش می‌یابد. در این وضعیت اقلیمی، آب بخش شرقی اقیانوس آرام گرم‌تر از حد معمول همیشگی می‌شود و همین نوسان حرارتی کافی است تا جریان‌های اقیانوسی و الگوهای حرکت توده‌های هوا را در مقیاس وسیع سیاره‌ای دگرگون کند. پیامدهای این سامانه عظیم، حوضه‌های آبریز غرب آسیا و به ویژه پهنه جغرافیایی ایران را تحت تأثیر قرار داده و با تقویت سامانه‌های بارشی سودانی و مدیترانه‌ای، احتمال رخداد بارش‌های سیل‌آسا را در مناطق کوهپایه‌ای و دشت‌های پایین‌دست ارتقا می‌بخشد.

احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم در تشریح ویژگی‌های نقشه‌های جوی و الگوهای فصلی در همایشی در اهواز اظهار کرد: بر اساس اکثر مدل‌های پیش‌بینی فصلی، احتمال قرارگیری پاییز امسال در دوره پربارش بیش از ۷۰ درصد برآورد می‌شود که می‌تواند برای استان‌های زاگرس‌نشین، فرصتی بسیار مغتنم برای جبران کمبود منابع آبی و در عین حال هشداری برای مدیریت رواناب‌ها و پیشگیری از سیلاب‌های ناگهانی باشد.

وی با تأکید بر ضرورت هوشیاری کامل در برابر نوسانات اقلیمی افزود: با توجه به احتمال وقوع بارش‌های شدید در حوضه‌های آبریز، شناسایی نقاط بحرانی و تقویت اقدامات آبخیزداری برای کاهش شدت سیلاب‌ها، از اولویت‌های اصلی دستگاه‌های اجرایی به شمار می‌رود.

وظیفه، همچنین با اشاره به ضرورت مدیریت بهینه منابع انرژی در امتداد فصل سرما تصریح کرد: نباید با تکیه صرف بر پیش‌بینی‌های دمای بالاتر از نرمال، احتمال وقوع امواج سرمای شدید را نادیده گرفت چرا که افت ناگهانی دما می‌تواند فشار مضاعفی بر شبکه توژع گاز و برق وارد کند؛ لذا برنامه‌ریزی برای ذخیره‌سازی انرژی و مدیریت هوشمند منابع باید در دستور کار قرار گیرد.

مقابله با آبگرفتگی‌ در اهواز

در همین خصوص فرماندار شهرستان اهواز در گفتگو با خبرنگار مهر بر ضرورت بسیج تمامی امکانات شهرداری و دستگاه‌های خدمات‌رسان تاکید و با اشاره به برگزاری سلسله جلسات مدیریت بحران طی هفته‌های اخیر اظهار کرد: موضوع آمادگی در برابر بارش‌های پیش‌رو به‌صورت مستمر در استان و فرمانداری اهواز پیگیری شده و در کارگروه‌های تخصصی نیز مسائل و نیازمندی‌های دستگاه‌ها در حال بررسی است.

وی با اشاره به تجربه بارندگی‌های سال گذشته افزود: در آن مقطع، بخش قابل توجهی از دستگاه‌ها و شرکت‌های خدمات‌رسان پای کار بودند و اقدامات و تجهیزات مورد نیاز نیز پیش از آغاز بارندگی تأمین شد؛ البته نقاط ضعفی نیز وجود داشت که باید در برنامه‌ریزی‌های جدید برطرف شود.

فرماندار اهواز بر لزوم حضور تمامی دستگاه‌ها و شرکت‌های مسئول در جلسات مدیریت بحران تأکید کرد و گفت: دستگاه‌هایی که در این نشست ها حضور نداشته‌اند باید به‌صورت کتبی مورد تذکر قرار گرفته و مراتب عدم حضور آنها به استانداری اعلام شود.

بویری همچنین خواستار شناسایی، اولویت‌بندی و تعیین تکلیف نقاط بحرانی شهر اهواز شد و بیان کرد: مناطقی که سابقه آبگرفتگی دارند از جمله کوی نیرو، شهرک دانشگاه، منطقه ادهم و محدوده سی‌متری کیانشهر، باید در اولویت اقدامات پیشگیرانه قرار گیرند.

وی ادامه داد: فهرست نقاط بحرانی و نیازمندی‌های هر منطقه باید به‌صورت دقیق و تفکیک‌شده تهیه شود تا بر اساس آن، تجهیزات و امکانات مورد نیاز دستگاه‌ها تأمین و در اختیار مناطق قرار گیرد.

فرماندار اهواز با اشاره به امکان استفاده از ظرفیت بخش خصوصی برای تأمین تجهیزات مورد نیاز گفت: در صورت کمبود ماشین‌آلات و تجهیزات، دستگاه‌ها می‌توانند نسبت به اجاره تجهیزات مورد نیاز از بخش خصوصی اقدام کنند تا در زمان بارندگی، کمبود امکانات موجب اختلال در عملیات نشود.

بویری، پایداری شبکه برق را از دیگر موضوعات مهم در زمان بارندگی عنوان کرد و بر ضرورت هماهنگی و تعامل میان دستگاه‌های مرتبط برای حفظ پایداری شبکه و تداوم خدمات‌رسانی تأکید کرد.

وی همچنین خواستار تسریع در عملیات لایروبی و پاکسازی مسیرهای دفع آب‌های سطحی شد و گفت: شهرداری و آبفا باید میزان پیشرفت عملیات لایروبی انجام‌شده در مناطق مختلف را به‌صورت مکتوب اعلام کنند تا روند اجرای اقدامات پیشگیرانه به‌صورت مستمر پایش شود.

فرماندار اهواز در پایان با تأکید بر ضرورت استفاده از همه ظرفیت‌های شهرستان برای مدیریت بارش‌های پیش‌رو بیان کرد: همه دستگاه‌ها برای خدمت به مردم و پیشگیری از بروز حادثه پای کار هستند و خط قرمز مدیریت بحران، ورود آب به منازل مردم است؛ بنابراین باید با انجام اقدامات پیشگیرانه و آمادگی کامل، از وقوع چنین حوادثی جلوگیری شود.

لزوم مشارکت شرکت‌های صنعتی اندیمشک

در شهرستان اندیمشک نیز رویکرد مشابهی در قبال مدیریت حوادث احتمالی اتخاذ شده است. فضل‌اله بهداد فرماندار اندیمشک در گفتگو با خبرنگار مهر با تأکید بر ضرورت پیش‌بینی و انجام اقدامات پیشگیرانه پیش از وقوع حوادث احتمالی اظهار کرد: آمادگی دستگاه‌ها، شرکت‌ها و مجموعه‌های مختلف شهرستان باید از هم‌اکنون تقویت شود و هر مجموعه‌ای که از امکانات، تجهیزات و ماشین‌آلات برخوردار است باید ظرفیت‌های خود را برای زمان بحران در کنار مدیریت شهرستان قرار دهد.

وی با اشاره به برگزاری جلسه اخیر ستاد مدیریت بحران استان به ریاست استاندار خوزستان، گفت: در این جلسه بر جدی گرفتن احتمال مخاطرات ناشی از پدیده ال‌نینو و ضرورت استفاده از تمامی ظرفیت‌های موجود در شهرستان‌ها تأکید شد و استاندار خوزستان تصریح کرد که در شرایط بحرانی، شرکت‌ها و مجموعه‌های دارای امکانات و تجهیزات باید تمام ظرفیت‌های خود را برای مقابله با حوادث و پشتیبانی از عملیات مدیریت بحران به کار گیرند.

فرماندار اندیمشک با اشاره به تجربه سیلاب فروردین‌ماه اندیمشک افزود: در آن حادثه میزان همراهی برخی شرکت‌های شهرستان با مجموعه مدیریت بحران رضایت‌بخش نبود و انتظار می‌رود در حوادث احتمالی آینده، شرکت‌ها مسئولیت و نقش خود را جدی‌تر ایفا کرده و در کنار شهرستان حضور مؤثر و عملیاتی داشته باشند.

بهداد تأکید کرد: همکاری شرکت‌ها در زمان بحران صرفاً به اعلام آمادگی محدود نمی‌شود و لازم است ظرفیت‌های موجود از هم‌اکنون شناسایی و برای استفاده در عملیات پیشگیرانه و امدادی سازماندهی شود. بر همین اساس، شرکت‌های شهرستان موظفند فهرست ماشین‌آلات، تجهیزات و توانمندی‌های خود را در اختیار فرمانداری قرار دهند تا این ظرفیت‌ها در برنامه‌ریزی‌های مدیریت بحران، به‌ویژه در عملیات لایروبی، پاکسازی مسیل‌ها، رفع نقاط حادثه‌خیز و سایر اقدامات پیشگیرانه مورد استفاده قرار گیرد.

اهمیت برنامه‌ریزی متمرکز در شادگان

همچنین سرپرست فرمانداری شادگان نیز با نگاهی به لزوم هماهنگی‌های بین‌بخشی برای عبور از فصل بارندگی‌ها بر حذف موازی‌کاری‌ها در عملیات‌ بحران تاکید کرد.

حبیب عفری در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به برگزاری جلسه ستاد پیشگیری، هماهنگی و فرماندهی عملیات پاسخ به بحران شهرستان شادگان اظهار کرد: هدف اصلی این است که در زمان وقوع هر حادثه، همه دستگاه‌ها از قبل آمادگی لازم را داشته باشند و بدون موازی‌کاری و با تقسیم کار مشخص، اقدامات امدادی، خدماتی و بازسازی را در سریع‌ترین زمان ممکن انجام دهند.

وی با تأکید بر ضرورت آمادگی دستگاه‌های اجرایی برای مقابله با پیامدهای احتمالی پدیده جوی ال‌نینو، خواستار اجرای فوری اقدامات پیشگیرانه و تقویت هماهنگی میان دستگاه‌های متولی شد. سرپرست فرمانداری شادگان همچنین بر ضرورت آمادگی مدیریت شهری و تمامی دستگاه‌های امدادی و خدماتی تأکید کرد و گفت: هماهنگی بین دستگاه‌ها باید به‌گونه‌ای باشد که در زمان وقوع حادثه، هر مجموعه وظیفه خود را به‌صورت دقیق و بدون وقفه انجام دهد.

عفری با اعلام خبر نزدیک‌شدن پدیده جوی ال‌نینو و پیش‌بینی بارش‌های فراتر از نرمال، بر لزوم آمادگی کامل و نقش‌آفرینی فعال تمامی دستگاه‌های اجرایی در مواجهه با حوادث احتمالی تأکید کرد.

چالش‌های زیرساختی و ضرورت نگاه بلندمدت

آنچه در بررسی وضعیت آمادگی شهرستان‌های استان خوزستان در مواجهه با بارش‌های پیش‌رو نمایان است، ضرورت تغییر رویکرد از مدیریت واکنش‌گرا به مدیریت کنش‌گرا است. طی دهه‌های گذشته، زیرساخت‌های شهری در بسیاری از نقاط استان با رشد نامتوازن مواجه بوده و سیستم‌های دفع آب‌های سطحی یا فرسوده شده‌اند و یا توان پاسخگویی به حجم بارش‌های مدرن اقلیمی را ندارند. تاکید فرمانداران بر لایروبی مسیرها اگرچه اقدامی ضروری و فوری است اما کافی نیست. لازم است در لایه‌های کلان مدیریتی، بازنگری در طراحی شهری و اولویت‌بندی طرح‌های جامع دفع آب‌های سطحی به عنوان یک پروژه حیاتی در دستور کار قرار گیرد.

علاوه بر این، مسئله تعامل با صنایع و شرکت‌های مستقر در استان برای بهره‌گیری از تجهیزات آن‌ها یک رویکرد واقع‌بینانه در شرایط محدودیت منابع دولتی است.

تجربه اندیمشک نشان می‌دهد که بدون ضمانت‌های اجرایی و تفاهم‌نامه‌های عملیاتی، تکیه بر همراهی داوطلبانه شرکت‌ها می‌تواند در میانه بحران، دستگاه‌های دولتی را تنها بگذارد. بر همین اساس، تبدیل این درخواست‌ها به پیوست‌های قانونی و قراردادهای خدمات پشتیبانی، گامی است که باید در هفته‌های آتی با سرعت بیشتری در استانداری خوزستان و فرمانداری‌ها دنبال شود تا در زمان وقوع بارش، خللی در خدمات‌رسانی ایجاد نشود.

پایان کلام آنکه، مدیریت بحران در سرزمینی به وسعت خوزستان، تداوم یک تلاش شبانه‌روزی برای حفظ امنیت و آرامش مردم است. امید می‌رود با تدابیر اتخاذ شده و هوشیاری دستگاه‌های اجرایی، فصل بارش‌های پیش‌رو به جای دغدغه‌ای برای زندگی، به رویدادی برای شکوفایی دوباره زمین‌های تشنه این دیار بدل شود و در سایه همکاری و مسئولیت‌پذیری نهادهای مسئول، شاهد کاهش حداکثری خسارات احتمالی باشیم.

عبور موفق از این آزمون اقلیمی، در گرو آن است که هر دستگاهی خود را نه یک جزیره جداگانه بلکه حلقه‌ای از یک زنجیره خدمت‌رسانی ببیند که هدف نهایی آن، صیانت از آسایش عمومی است. .

سید ایرج مصطفوی در گفتگو با خبرنگار مهر، از وقوع بارش‌های رگباری در نقاط مختلف استان سمنان طی ۲۴ ساعت اخیر خبر داد و اظهار کرد: بیشترین بارش‌های ثبت‌شده در این مدت مربوط به مناطق شهرستان‌های میامی و شاهرود بوده است.

وی افزود: طی ۲۴ ساعت اخیر در نگارمن ۱۳.۵ میلی‌متر، بسطام ۱۱.۷ میلی‌متر و حسین‌آباد کالپوش ۱۱.۳ میلی‌متر بارندگی ثبت شده است.

مدیرکل هواشناسی استان سمنان با بیان اینکه در طرود نیز ۱۱ میلی‌متر بارش ثبت شده است، گفت: میزان بارندگی در شهمیرزاد طی این مدت ۹.۲ میلی‌متر بوده است.

مصطفوی ادامه داد: در قلعه‌نو خرقان ۶.۲ میلی‌متر، رضوان ۶ میلی‌متر، ابرسج و ده‌خیر هر کدام ۳ میلی‌متر، کلاته‌خیج ۲.۸ میلی‌متر، مهدیشهر ۲.۲ میلی‌متر و استربند ۲ میلی‌متر بارندگی ثبت شده است.

وی بیان کرد: میزان بارندگی در ری‌آباد ۱.۵ میلی‌متر، بیارجمند یک میلی‌متر، میامی ۰.۷ میلی‌متر، مهدی‌آباد ۰.۴ میلی‌متر و کوهان ۰.۲ میلی‌متر گزارش شده است.

مدیرکل هواشناسی استان سمنان افزود: در مجن و جیلان نیز میزان بارش ثبت‌شده ۰.۰۱ میلی‌متر بوده است.

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: در روزهایی که ضرورت حفظ انسجام اجتماعی، افزایش آگاهی عمومی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های داخلی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است، «باید برخاست» به عنوان مفهومی فراتر از یک شعار، ناظر بر مسئولیت مشترک مردم و مسئولان برای ساختن آینده کشور است.

از سواد رسانه‌ای و مقابله با شایعات و روایت‌های نادرست گرفته تا پیشرفت علمی، تقویت اقتصاد، توجه به مسائل فرهنگی و حضور مسئولانه در عرصه اجتماعی، هر بخش می‌تواند سهمی در این مسیر داشته باشد.

در همین راستا، کارشناسان، شهروندان و مسئولان ساوه با بیان دیدگاه‌های خود، بر اهمیت امید، مسئولیت‌پذیری و مشارکت آگاهانه مردم تأکید کرده و «باید برخاست» را دعوتی به حرکت و اقدام برای حل مسائل کشور دانسته‌اند؛ نگاهی که در کنار مطالبه‌گری و نقد منصفانه، بر بهره‌گیری از توان مردم و تقویت سرمایه اجتماعی استوار است.

«باید برخاست» راهبردی برای پیشرفت علمی، اقتصادی و فرهنگی کشور

امام جمعه ساوه در گفتگو با خبرنگار مهر با تأکید بر ضرورت حفظ روحیه مقاومت و ایستادگی در برابر دشمن گفت: «باید برخاست» تنها یک شعار نیست، بلکه باید به یک راهبرد برای پیشرفت علمی، اقتصادی، فرهنگی و تقویت اقتدار ملی تبدیل شود.

حجت‌الاسلام جعفر رحیمی با اشاره به آیه ۲۴۹ سوره بقره اظهار کرد: اکنون شاهد هستیم که نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران تمام‌قد در برابر نیروی نظامی آمریکا ایستادگی کرده‌اند و دشمن را از دستیابی به پیروزی نظامی مأیوس کرده‌اند، از این رو دشمن از شیوه‌های مختلف تلاش می‌کند ایران را از ادامه مسیر مقاومت منصرف کند.

وی افزود: هنگامی که نبردها به نقطه اوج خود می‌رسند و صف‌آرایی حق و باطل شکل می‌گیرد، عده‌ای با طرح ادبیات «ما نمی‌توانیم» و «شکست خواهیم خورد» تلاش می‌کنند روحیه جامعه را تضعیف کنند؛ همان‌گونه که در ماجرای طالوت، عده‌ای از همراهان او در برابر لشکر جالوت گفتند: «لا طاقَةَ لَنَا الْیوْمَ بِجالُوتَ وَ جُنُودِهِ».

امام جمعه ساوه ادامه داد: در مقابل این نگاه، مؤمنان و کسانی که به نصرت الهی باور دارند، می‌گویند: «کَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلیلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً کَثیرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرینَ»؛ بنابراین نباید اجازه دهیم صدای غالب در جامعه، صدای ناتوانی و ضعف باشد.

حجت الاسلام رحیمی تصریح کرد: هر یک از ما باید به اندازه توان خود تلاش کنیم تا صدای مقاومت، ایستادگی و امید در اجتماعات طنین‌انداز شود و تسلیم‌طلبان و ذلت‌پذیران را نباید نماینده ملت مقاوم ایران دانست.

وی با اشاره به ضرورت توجه به آموزه‌های قرآن در شرایط کنونی گفت: چنانچه زندگی خود را با آیات قرآن تطبیق دهیم، وظیفه ما مشخص است، اکنون در یک مقطع مهم تاریخی قرار داریم و بر اساس سوره عصر، عبور موفق از این شرایط نیازمند ایمان، عمل صالح، توصیه به حق و صبر است.

امام جمعه ساوه افزود: توصیه به حق یعنی ایستادگی و استقامت در مسیر پاسداری از دین، مقابله با طاغوت و دشمنان خدا، صبر بر مشکلات مسیر مبارزه، اعتماد به نصرت الهی و باور به قدرت لایزال خداوند است.

ایران در مسیر رسیدن به قله‌های پیشرفت قرار دارد

حجت الاسلام رحیمی با اشاره به تعبیر «نزدیک قله‌ایم» اظهار کرد: اکنون ایران در مسیر دستیابی به قله‌های آقایی و بزرگی در جهان، الهام‌بخشی برای ملت‌های آزاده، تقویت یکپارچگی ملی، پیشرفت اقتصادی و اعتلای کلمه حق قرار دارد و تحقق این اهداف نیازمند صبر، استقامت و پایمردی است.

وی ادامه داد: اگر ملت ایران حضور خود را در میدان حفظ کند و مسئولان نیز برای حل مشکلات اقتصادی مردم با جدیت تلاش کنند، می‌توان با توکل بر خدا از این مرحله عبور کرد.

امام جمعه ساوه با بیان اینکه برای پیروزی باید سه ضلع اصلی در کنار یکدیگر قرار گیرند، گفت: نیروهای مسلح و مجموعه‌های نظامی، مردم و میدان‌داران عرصه اجتماعی و دولتمردان، سه ضلع مهم این مسیر هستند و هر سه باید وظیفه خود را به‌درستی انجام دهند.

وی تصریح کرد: نیروهای مسلح و انتظامی باید همچنان پای کار باشند، مردم نیز ضمن حفظ صبر و تحمل، شرایط دشوار ناشی از وضعیت جنگی را درک کنند و مسئولان نیز با جدیت برای حل مشکلات اقتصادی تلاش کنند و اجازه ندهند مردم با مشکلات معیشتی و اقتصادی دست‌وپنجه نرم کنند.

«باید برخاست» باید به گفتمان پیشرفت کشور تبدیل شود

حجت الاسلام رحیمی گفت: اکنون شعار محوری «باید برخاست» می‌تواند راهنمای حرکت جامعه برای حل بسیاری از مشکلات باشد.

وی افزود: باید برای پیشرفت علمی برخاست چرا که این مهم برای کشور یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت حیاتی است، علوم انسانی نیز از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و می‌تواند روح سایر علوم باشد، بنابراین توجه جدی به این حوزه و تولید دانش متناسب با نیازهای جامعه ضروری است.

حجت الاسلام رحیمی گفت: باید برای اصلاح و اسلامی‌سازی ابزارهای حکمرانی، تقویت وحدت حوزه و دانشگاه، جبران عقب‌ماندگی‌ها در عرصه علم و فناوری و تقویت معنویت و اخلاق در کنار پیشرفت علمی برخاست.

وی تصریح کرد: باید برای گره‌گشایی از مشکلات واقعی کشور و تبدیل شدن به یک ایران قوی برخاست و همه ظرفیت‌های کشور را در مسیر پیشرفت و حل مسائل مردم به کار گرفت.

امام جمعه ساوه با تأکید بر اهمیت مسائل فرهنگی اظهار کرد: باید در برابر ترویج سبک زندگی غربی هوشیار بود و برای مقابله با فساد اخلاقی و اداری و تقویت عفاف و سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی تلاش کرد.

حجت الاسلام رحیمی تصریح کرد: «باید برخاست» تنها یک شعار نیست، بلکه دعوتی برای حرکت، تلاش و مسئولیت‌پذیری است و انتظار می‌رود هر فرد باید در جایگاه خود برای پیشرفت علمی، حل مشکلات مردم، تقویت اقتصاد، ارتقای معنویت و اخلاق و ساختن ایرانی قوی تلاش کند.

مشارکت مردم ستون اصلی اقتدار ایران اسلامی است

معاونت سیاسی ناحیه مقاومت بسیج ساوه در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: در اندیشه بنیانگذار انقلاب اسلامی و مقام معظم رهبری، مردم نه‌تنها صاحبان اصلی نظام، بلکه تضمین‌کننده بقا و عزت آن هستند.

سلیمان دلیریان افزود: تجربه بیش از چهار دهه اخیر نشان داده است که در حساس‌ترین برهه‌ها، از دوران دفاع مقدس گرفته تا فتنه‌ها و تحریم‌ها، آنچه ایران را سربلند بیرون آورده، حضور آگاهانه و به‌موقع مردم در میدان بوده است.

معاونت سیاسی ناحیه مقاومت بسیج ساوه ادامه داد: به عبارت روشن‌تر، مشارکت مردمی، موشک‌های بالستیک قدرت نرم نظام است که با هر بار حضور مردم در صحنه، بازدارندگی تازه‌ای ایجاد می‌کند.

معاونت سیاسی ناحیه مقاومت بسیج ساوه با اشاره به مؤلفه‌های قدرت جمهوری اسلامی تصریح کرد: کارآمدی جمهوری اسلامی در هنر هماهنگی میان سه جبهه نظامی، دیپلماسی و حضور مردم تجلی می‌یابد، این سه ضلع چنان به یکدیگر پیوسته‌اند که هر یک، دیگری را تقویت می‌کند.

وی تصریح کرد: جبهه نظامی، بازدارندگی و امنیت پایدار را فراهم می‌کند و پشتوانه لازم را برای دیپلماسی و مردم به وجود می‌آورد و از سوی دیگر، دیپلماسی فعال و عزتمندانه با تکیه بر پشتوانه نظامی و مردمی، از منافع ملی دفاع کرده و زمینه تعامل سازنده را فراهم می‌کند.

دلیریان گفت: حضور مردم در میدان نیز روحیه مقاومت را در جامعه زنده نگه می‌دارد و به دیپلمات‌ها قدرت چانه‌زنی و به نیروهای نظامی انگیزه ایثار می‌بخشد.

وی با تأکید بر اهمیت حضور پرچم جمهوری اسلامی در میادین و تجمعات مردمی اظهار کرد: پرچم مقدس جمهوری اسلامی باید همواره در میادین و تجمعات مردمی برافراشته و برجسته باشد و برای تحقق این هدف باید راهکارهای مختلفی مورد توجه قرار گیرد.

معاونت سیاسی ناحیه مقاومت بسیج ساوه، تداوم حضور مردمی با محوریت مناسبت‌های ملی و مذهبی را یکی از این راهکارها دانست و افزود: برگزاری منظم تجمعات در اعیاد، سالگردهای انقلاب، روزهای ملی و مناسبت‌های مذهبی می‌تواند به استمرار حضور مردم کمک کرده و پرچم جمهوری اسلامی را به نماد دائمی این گردهمایی‌ها تبدیل کند.

وی همچنین استفاده از ظرفیت‌های رسانه‌ای و فضای مجازی، از جمله پخش زنده، انتشار تصاویر و ویدئوهای تأثیرگذار از برافراشته شدن پرچم در میان جمعیت‌های مردمی را مهم دانست و گفت: بازنمایی گسترده این تجمعات، علاوه بر تقویت روحیه داخلی، می‌تواند تصویر حضور و همراهی مردم را به افکار عمومی منتقل کند.

نقش چهره‌های اجتماعی در افزایش مشارکت

دلیریان همراهی پرچم با شعارهای معنادار را از دیگر راهکارهای تقویت بار معنایی آن عنوان کرد و گفت: این تلفیق می‌تواند پرچم را از یک نماد صرف به نماد هویت ملی و انقلابی تبدیل کند.

وی افزود: حضور شخصیت‌های محبوب و مورد اعتماد مردم، از جمله روحانیون، ورزشکاران، هنرمندان، ایثارگران و چهره‌های شاخص محلی، در کنار مردم و برافراشتن پرچم می‌تواند جذابیت و انگیزه مشارکت را افزایش داده و الگوسازی مثبتی برای نسل جوان ایجاد کند.

معاونت سیاسی ناحیه مقاومت بسیج ساوه همچنین نصب پرچم‌های بزرگ، نورپردازی با رنگ‌های پرچم، پخش سرودهای ملی و استفاده از المان‌های بصری را از جمله اقداماتی دانست که می‌تواند فضای تجمعات را باشکوه‌تر کرده و حس غرور ملی را در شرکت‌کنندگان تقویت کند.

ضرورت تولید محتوای هنری و رسانه‌ای

وی با تأکید بر اهمیت تولید محتوای فرهنگی و هنری از تجمعات مردمی اظهار کرد: سرودن شعر، ساخت فیلم‌های ، مستندسازی و خلق آثار هنری درباره حضور مردم و برافراشته شدن پرچم می‌تواند این صحنه‌ها را ماندگار کرده و به نسل‌های آینده منتقل کند.

دلیریان تصریح کرد: تاریخ شفاهی انقلاب نیز با ثبت و روایت این صحنه‌ها غنی‌تر و باورپذیرتر خواهد شد.

وی با اشاره به حضور مردم شهرستان ساوه گفت: شهرستان ساوه با حضور کم‌نظیر و مستمر خود در بیش از ۱۹۲ شب تجمع در میادین و خیابان‌ها، با شور و شعور مثال‌زدنی، ثابت کرده است که مشارکت عمومی نه یک شعار، بلکه یک باور راسخ است.

معاونت سیاسی ناحیه مقاومت بسیج ساوه افزود: این حضور بی‌وقفه، کارآمدی نظام در جذب همراهی مردم، اقتدار ایران اسلامی در برخورداری از پشتوانه مردمی و جایگاه پرچم مقدس جمهوری اسلامی در بلندای اراده جمعی را به زیباترین شکل ممکن بازنمایی کرده است.

دلیریان گفت: این حضور نشان داد که سنگرهای انقلاب همچنان با حضور آگاهانه مردم، از استوارترین سنگرها خواهند بود.

هر شهروند یک کنشگر مسئول در برابر شایعات و جنگ روانی است

کارشناس سواد رسانه بسیج ساوه نیز در گفتگو با خبرنگار مهر با تأکید بر اهمیت نقش مردم در شرایط کنونی کشور گفت: امروز «باید برخاست» در فضای رسانه‌ای نیز معنا پیدا می‌کند، چراکه یکی از میدان‌های اصلی تقابل دشمن، افکار عمومی و ذهن مردم است، دشمن تلاش می‌کند با انتشار اخبار جعلی، شایعات، بزرگ‌نمایی مشکلات و ایجاد ترس و ناامیدی، سرمایه اجتماعی و اعتماد مردم را هدف قرار دهد.

عاطفه عسگری افزود:در چنین شرایطی، مردم باید با افزایش سواد رسانه‌ای، اخبار را از منابع معتبر دریافت کنند، پیش از انتشار هر مطلبی از صحت آن اطمینان پیدا کنند و اجازه ندهند محتوای جعلی و ناامیدکننده فضای جامعه را تحت تأثیر قرار دهد.

وی افزود: «باید برخاست» یعنی در برابر روایت‌های نادرست و جنگ روانی دشمن منفعل نباشیم و هرکدام از ما یک کنشگر مسئول در فضای رسانه‌ای باشیم، خانواده‌ها، معلمان، دانشجویان و جوانان می‌توانند با تولید محتوای امیدبخش، روایت درست از توانمندی‌های کشور و تبیین واقعیت‌ها، نقش مهمی در تقویت امید و انسجام جامعه داشته باشند.

وی تصریح کرد: البته این به معنای نادیده گرفتن مشکلات نیست؛ بلکه باید در کنار بیان مطالبه‌گری و نقد منصفانه، اجازه ندهیم مشکلات به ابزار ناامید کردن مردم و تضعیف اعتماد عمومی تبدیل شود، امروز برخاستن در عرصه رسانه یعنی آگاهانه دیدن، درست شنیدن، مسئولانه منتشر کردن و کمک به حفظ آرامش و امید جامعه است.

عسگری با بیان اینکه یکی از مهم‌ترین راه‌های مقابله با شایعات، تقویت روحیه گفت‌وگو و پرسشگری در جامعه است، افزود: مردم نباید هر خبری را صرفاً به دلیل انتشار گسترده یا جذاب بودن آن باور کنند، بلکه باید درباره منبع خبر، زمان انتشار و محتوای آن دقت داشته باشند چرا که آموزش سواد رسانه‌ای از خانواده و مدرسه آغاز می‌شود و می‌تواند نسل جوان را برای مواجهه آگاهانه‌تر با حجم گسترده اطلاعات در فضای مجازی آماده کند.

وی تصریح کرد: اکنون هر کاربر فضای مجازی می‌تواند بر افکار عمومی اثرگذار باشد؛ بنابراین مسئولیت رسانه‌ای فقط بر عهده خبرنگاران و رسانه‌های رسمی نیست.

خاطری ادامه داد: اگر هر فرد پیش از بازنشر یک محتوا چند لحظه تأمل کند و از صحت آن مطمئن شود، بخش قابل توجهی از شایعات و اخبار نادرست فرصت گسترش پیدا نمی‌کنند، «باید برخاست» در این عرصه یعنی هر شهروند از یک مصرف‌کننده صرف محتوا به یک کاربر آگاه، مسئول و اثرگذار تبدیل شود.

روایتگیری ساوجی ها از حضور مردم در اجتماع شبانه

دانشجوی رشته حسابداری در گفت‌وگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: به نظر من «باید برخاست» یعنی زمان آن رسیده که هرکدام از ما به اندازه توان و جایگاهی که داریم برای بهتر شدن شرایط کشور قدم برداریم.

مریم رضایی افزود: نمی‌توانیم همیشه منتظر باشیم که دیگران مشکلات را حل کنند؛ تغییر و پیشرفت از مشارکت خود مردم آغاز می‌شود.

وی گفت: جوانان سرمایه اصلی کشور هستند و اگر فرصت کافی برای فعالیت، یادگیری و اشتغال داشته باشند، می‌توانند نقش مهمی در آینده ایران ایفا کنند. امروز پیشرفت کشورها به دانش، تخصص، خلاقیت و توانمندی نیروی انسانی وابسته است و ما نیز باید با تقویت آموزش، حمایت از جوانان و استفاده از ظرفیت‌های داخلی، برای ساختن آینده‌ای بهتر تلاش کنیم.

این فعال فرهنگی ادامه داد: «باید برخاست» برای من یعنی امید داشتن، مسئولیت‌پذیر بودن و در حد توان برای کشورم کاری انجام دادن؛ حتی اگر این کار کوچک باشد.

باید برخاست یعنی برای آبادانی شهر و کشور بی‌تفاوت نباشیم

حسین رضایی یکی دیگر از شهروندان، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: به نظر من «باید برخاست» یعنی هرکدام از ما نسبت به اتفاقاتی که در اطرافمان رخ می‌دهد مسئول باشیم و برای بهتر شدن شرایط، فقط منتظر مسئولان نمانیم. اگر مردم در مسائل اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مشارکت بیشتری داشته باشند، بسیاری از مشکلات با همکاری و همدلی قابل حل خواهد بود.

وی افزود: ما باید به جای ناامیدی، ظرفیت‌ها و توانمندی‌های کشور را ببینیم و برای پیشرفت آن تلاش کنیم. حتی کارهای ساده‌ای مانند رعایت حقوق دیگران، حفظ محیط زیست، کمک به نیازمندان و حمایت از تولید داخلی می‌تواند بخشی از مسئولیت اجتماعی هر شهروند باشد.

آینده ایران با امید و مشارکت مردم ساخته می‌شود

از دیگر شهروندان ساوه، نیز گفت: «باید برخاست» برای من یعنی امید را حفظ کنیم و در برابر مشکلات تسلیم نشویم، کشور متعلق به همه مردم است و هرکدام از ما می‌توانیم با انجام درست وظایف خود، یادگیری، تلاش و مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی سهمی در ساختن آینده داشته باشیم.

سارا کریمی ادامه داد: جوانان و خانواده‌ها نقش مهمی در این مسیر دارند و باید به جای دامن زدن به ناامیدی، روحیه تلاش و مسئولیت‌پذیری را تقویت کنیم. البته مطالبه‌گری و بیان مشکلات ضروری است.

وی تاکید کرد: همزمان باید راهکار ارائه داد و برای حل مسائل قدم برداشت، به اعتقاد من، «باید برخاست» یعنی ازصحبت کردن عبور کنیم و هرکس از جایگاه خودش برای بهتر شدن ایران گام مؤثری بردارد.

به گزارش خبرنگار مهر، محمدرضا قائمی‌نژاد اظهار کرد: در بازرسی از کوله‌پشتی متهمان، یک دستگاه گنج‌یاب، ردیاب، ۴۷ سکه مسی، ۲ کاسه کوچک، ۷ سرنیزه، ۲ پلاک مسی و تعدادی قطعات فلزی کشف شد.

وی در ادامه افزود: کارشناسان میراث‌فرهنگی، اشیای مکشوفه را دارای ارزش فرهنگی و تاریخی و متعلق به دوره‌های اسلامی از جمله ایلخانی و صفویه اعلام کردند و برخی سرپیکان‌ها را نیز احتمالاً مربوط به دوره سلجوقی تا ایلخانی دانستند.

فرمانده انتظامی اسفراین بیان کرد: اظهارنظر نهایی درباره قدمت و ارزش تاریخی این آثار بر عهده کارشناسان میراث‌فرهنگی خراسان شمالی است.

به گزارش خبرگزاری مهر، آیت‌الله سیداسدالله مدنی از عالمان برجسته و مبارزان نهضت اسلامی بود که سال‌ها از عمر خود را در مسیر تحصیل، تدریس و ترویج معارف اسلامی و مبارزه با رژیم پهلوی سپری کرد و پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز در جایگاه امامت جمعه همدان و تبریز به فعالیت‌های دینی و اجتماعی خود ادامه داد و سرانجام در محراب نماز جمعه به شهادت رسید.

آیت‌الله سیداسدالله مدنی در سال ۱۲۹۳ در آذرشهر آذربایجان شرقی متولد شد و پس از طی مراحل مقدماتی تحصیلات حوزوی، برای ادامه تحصیل به حوزه علمیه قم و سپس نجف اشرف رفت. وی در حوزه علمیه نجف از محضر عالمان و استادان برجسته بهره برد و در کنار تحصیل علوم دینی، به تدریس و فعالیت‌های علمی پرداخت. فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی وی در سال‌های پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، موجب شد بارها تحت فشار قرار گیرد و با محدودیت و تبعید مواجه شود.

با پیروزی انقلاب اسلامی، با حکم امام خمینی(ره) به عنوان امام جمعه همدان منصوب شد و پس از مدتی، مسئولیت امامت جمعه تبریز و نمایندگی ولی‌فقیه در آذربایجان شرقی را بر عهده گرفت.

حضور شهید مدنی در سنگر امامت جمعه تبریز، تنها به اقامه نماز و ایراد خطبه محدود نبود، بلکه وی از این جایگاه برای تبیین مسائل روز، تقویت وحدت اجتماعی، حمایت از ارزش‌های انقلاب اسلامی و هدایت جامعه در شرایط حساس سال‌های نخست انقلاب استفاده می‌کرد.

آیت‌الله مدنی سرانجام در ۲۰ شهریور ۱۳۶۰، هنگام اقامه نماز جمعه در مسجد جامع تبریز، هدف حمله یکی از اعضای سازمان منافقین قرار گرفت و بر اثر شدت جراحات به شهادت رسید.

به گزارش خبرنگار مهر، این روزها در راسته‌های بنکداری بازار بزرگ، تقویم بانک مرکزی و مجلس برای حذف چک کاغذی تیک می‌خورد، اما روی میز معامله‌گران هنوز خبری از کد رهگیری و امضای دیجیتال نیست. طبق تکلیف قانون برنامه هفتم توسعه، بانک مرکزی موظف است تا پایان سال سوم برنامه چک کاغذی را متوقف کند و عضو کمیسیون امور داخلی مجلس نیز اعلام کرده تمام چک‌های کاغذی تا پایان سال آینده به چک الکترونیک تبدیل می‌شود؛ تعیین تکلیف چک الکترونیک اشخاص حقوقی نیز که سهم بزرگی از بازار را تشکیل می‌دهد، تقریباً جمع‌بندی شده است.

با این حال، آمارها تصویر دیگری از زمین واقعی معامله نشان می‌دهند: بیش از ۹۹ درصد مبادلات چکی همچنان کاغذی است و در اردیبهشت امسال سهم چک الکترونیک از کل چک‌های صادرشده تنها حدود ۶ درصد بوده است. رشد صدور چک الکترونیک از حدود ۲۲۲ هزار فقره در سال ۱۴۰۲ به بیش از ۴.۶ میلیون فقره در سال ۱۴۰۴ چشمگیر است، اما در مقیاس کل بازار، این عدد هنوز ناچیز محسوب می‌شود. پرسش این است که چرا با وجود زیرساخت فنی سامانه چکاد و تهدید قانونی، بازار سنتی از مهاجرت خودداری می‌کند؟

زنجیره پذیرش، گلوگاه اصلی بنکداری

در بنکداری، چک فقط یک سند پرداخت نیست؛ ستون تأمین مالی زنجیره است. جنس از کارخانه یا واردکننده به بنکدار می‌رسد، بنکدار با چک سررسیددار به عمده‌فروش جزء می‌فروشد و خرده‌فروش نیز خود را با چک از او تخلیه می‌کند. در این زنجیره، چک کاغذی چند بار دست‌به‌دست می‌شود و با ظهرنویسی، نقش یک اسکناس اعتباری را ایفا می‌کند.

کافی است یک حلقه از این زنجیره—یک بنکدار قدیمی که با گوشی هوشمند و اپلیکیشن بانکی کار نمی‌کند—از چکاد بی‌بهره باشد تا کل راسته ناچار به کاغذ برگردد. فعالان بازار می‌گویند تأمین‌کنندگان هنوز چک الکترونیک را به‌اندازه چک صیادی نمی‌پذیرند و این ابزار در عمل بیشتر به‌عنوان سند ضمانت بانکی و تسهیلاتی استفاده می‌شود تا ابزار پرداخت روزمره. به این باید پیچیدگی فنی را افزود: دریافت گواهی امضای الکترونیکی، احراز هویت چندمرحله‌ای و وابستگی مداوم به اینترنت و سامانه‌های بانکی، برای کسبه‌ای که عادت به نوشتن یک برگه در کمتر از سی ثانیه دارند، هزینه ورود سنگینی ایجاد می‌کند. نتیجه آن‌که کارت‌به‌کارت و پایا از نظر کاربر بازار، ساده‌تر و کم‌ریسک‌تر به نظر می‌رسند.

سایه مالیات؛ ردپای دیجیتال که بازار نمی‌خواهد

نگرانی دوم و شاید تعیین‌کننده‌تر، مالیاتی است. در چک کاغذی، بخشی از جابه‌جایی‌های اعتباری پیش از سررسید و خارج از گردش مستقیم بانکی انجام می‌شود و ردپای روشنی برای ارزیابی مالیات بر عملکرد و ارزش افزوده باقی نمی‌گذارد؛ اما در چک الکترونیک، هر صدور، ظهرنویسی و وصول به‌صورت داده‌محور و به نام کد ملی ثبت می‌شود و عملاً امکان تقاطع‌گیری با سامانه مؤدیان و پایانه‌های فروشگاهی وجود دارد.

به بیان ساده، چک دیجیتال برای بازار سنتی فقط یک ابزار پرداخت نیست، بلکه یک شفاف‌ساز اجباری است که گردش واقعی فروش را برای سازمان امور مالیاتی آشکار می‌کند. این ترس، انگیزه مهاجرت را از بین می‌برد؛ به‌ویژه آن‌که برخلاف تجربه کشورهای دیگر، هیچ مشوق ملموسی—از کاهش کارمزد تا تسهیلات هدفمند—در مقابل این شفافیت به اصناف ارائه نشده است. بار روانی سند فیزیکی نیز بی‌تأثیر نیست: مهر، امضای دستی و لاشه چک در عرف بازار همچنان ضریب اطمینان بالاتری از یک کد دیجیتال در صفحه گوشی دارد. بانک مرکزی می‌گوید تلاش می‌کند به فعالان اقتصادی آسیبی نرسد و سقف اعتباری جدید بر مبنای سابقه وصول چک تعیین می‌شود، اما عضو کمیسیون امور داخلی مجلس نیز اذعان دارد نبود زیرساخت حسابداری الکترونیک در فروشگاه‌های بزرگ و فروش‌های اقساطی و فرهنگ‌سازی نشده، از موانع جدی اجراست.

راهکارسازی نشده، از موانع جدی اجراست.

راهکارتجربه ناکامی‌های قبلی نشان داده مقاومت بازار سنتی، چالشی رفتاری است نه فنی؛ بنابراین راه‌حل باید در سه لایه دنبال شود. نخست، ساده‌سازی رابط کاربری: ادغام امضای دیجیتال درون اپلیکیشن بانک با احراز سریع مبتنی بر شاهکار، صدور و ظهرنویسی با اسکن بارکد به‌جای ورود کدهای طولانی، و کارپوشه‌ای که وضعیت همه چک‌ها را در یک نما نشان دهد. دوم، حذف قفل زنجیره پذیرش: الزام تدریجی بانک‌ها به فعال‌سازی چکاد برای همه مشتریان اشخاص حقوقی و اتصال نرم‌افزارهای حسابداری فروشگاهی به صدور گروهی چک الکترونیک، تا هیچ حلقه‌ای از زنجیره بنکداری از گردش خارج نشود. سوم و مهم‌تر از همه، جبران هزینه شفافیت: ارائه معافیت‌ها و مشوق‌های مالیاتی هدفمند و کارمزد صفر برای زنجیره‌هایی که تماماً از چک الکترونیک استفاده می‌کنند، در کنار اعتبارسنجی مثبت—آن‌که سابقه وصول منظم چک، سقف اعتبار و دسترسی به تسهیلات را بالا ببرد. اگر بازار تنها «جریمه» ماندن در کاغذ را ببیند و «پاداش» ورود به دیجیتال را نبیند، مهلت ۱۴۰۶ نیز مانند مهلت‌های قبلی فقط یک ضرب‌الاجل روی کاغذ خواهد بود؛ کاغذی که قرار است حذف شود.