خبرگزاری مهر- گروه استان‌ها، عاطفه وفائیان؛ پدیده «ال‌نینو» یک ناهنجاری اقلیمی است که بر اساس تغییر تعادل دمای آب در اقیانوس آرام رخ می‌دهد و به دلیل پیوستگی سامانه‌های جوی، اثرات آن هزاران کیلومتر دورتر از کانون شکل‌گیری، یعنی در مناطق مختلف جهان از جمله ایران نیز محسوس است. برآوردهای اقلیمی حاکی از آن است که امسال با یکی از شدیدترین پدیده‌های ال‌نینو در تاریخ بشر روبرو هستیم که پیامد آن، تجربه پاییز و زمستانی گرم‌تر از حد نرمال و همچنین وقوع بارش‌های زودهنگام و شدید در کشور خواهد بود.
استان خراسان رضوی نیز تحت تأثیر این ناهنجاری جوی قرار دارد؛ به‌طوری‌که پیش‌بینی می‌شود پاییز امسال در این منطقه حدود ۲ درجه گرم‌تر از میانگین نرمال باشد و بارش‌های پاییزی زودتر از موعد مقرر (دهه سوم مهرماه) آغاز شود.
تغییرات اقلیمی ناشی از این پدیده، چالش‌های جدیدی را برای بخش کشاورزی ایجاد کرده است؛ به‌ویژه در محصولات استراتژیکی مانند زعفران و چغندرقند که تداخل احتمالی فصل برداشت با بارش‌های پیش‌رو و نوسانات دمایی، نیازمند اتخاذ تدابیر فنی و تغییر در الگوهای آبیاری و زمان‌بندی کاشت است.
بارش‌ها فرصتی برای جبران کم‌آبی است
سید حسن حسینی، فرماندار مشهد در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به پیش‌بینی‌های هواشناسی مبنی بر بارش‌های احتمالی، از آمادگی کامل تمامی دستگاه‌های اجرایی، شهرداری‌ها، بخش‌داری‌ها و دهیاری‌های این شهرستان برای مقابله با بحران‌های طبیعی و مدیریت شرایط جوی خبر داد و با بیان اینکه دستگاه‌های بحران‌مدار و شهرداری مشهد بر اساس وضعیت‌های اعلام شده آمادگی لازم را دارند، اظهار کرد: در برخی مناطق که نیاز به لایروبی مسیل‌ها وجود داشت، اقدامات لازم انجام شده و آبروهای سطح شهر نیز مورد بازدید قرار گرفته و موانع موجود برطرف شده است.
فرماندار مشهد در خصوص مناطق حساس به سیلاب افزود: در مناطقی که در سال‌های گذشته با خطر مواجه بودند، از جمله منطقه سیدی، تمام پیش‌بینی‌های لازم جهت رفع خطر صورت گرفته و پروژه‌هایی نیز اجرا شده است تا در صورت وقوع سیل، مشکلی ایجاد نشود.
وی در خصوص تحقق پیش‌بینی‌های هواشناسی بیان کرد: بحث میزان تحقق پیش‌بینی‌ها و درصد صحت آنها موضوعی است که باید توسط مدیرکل هواشناسی استان پیگیری شود؛ با این حال، تمامی همکاران ما در دستگاه‌های اجرایی برای وضعیت‌های نارنجی و قرمز آمادگی کامل دارند.
حسینی همچنین به تذکر دادستانی اشاره کرد و گفت: آقای دادستان در جایگاه مدعی‌العموم، به تمامی دستگاه‌های اجرایی تذکر داده است تا نسبت به انجام اقدامات پیشگیرانه اهتمام ورزند و در صورت وقوع حادثه، غافلگیر نشوند. این تذکر در واقع نوعی یادآوری برای آمادگی بیشتر دستگاه‌ها بوده است که اگر آماده نباشه حکم ترک فعل برایشان لحاظ می‌شود.
فرماندار مشهد با نگاهی مثبت به وضعیت جوی خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه سدهای مشهد منبع اصلی تأمین آب هستند، چنانچه سیلی جاری شود، می‌توان آن را به عنوان یک فرصت و نعمت برای جبران کمبود آب تلقی کرد. ما تلاش می‌کنیم ضمن حفظ آمادگی لازم، از بارندگی‌های پیش‌رو نهایت استفاده را ببریم و خطرات احتمالی را به حداقل ممکن برسانیم.
ال‌نینو، مهمان ناخوانده مزارع خراسان رضوی
ابراهیم اسعدی اسکویی، رئیس پژوهشکده ملی اقلیم‌شناسی و تغییر اقلیم در گفتگو با خبرنگار مهر درباره ماهیت پدیده «ال‌نینو» اظهار کرد: این پدیده در واقع یک ناهنجاری اقلیمی است که هر چند سال یک‌بار رخ می‌دهد و اساس آن بر تغییر تعادل دمای آب در اقیانوس آرام استوار است.
رئیس پژوهشکده ملی اقلیم‌شناسی و تغییر اقلیم با بیان اینکه سیستم‌های جوی به هم پیوسته‌اند و این پدیده هزاران کیلومتر دورتر از ایران نیز بر منطقه ما تأثیرگذار است، افزود: امسال با یکی از شدیدترین ال‌نینوهای ثبت شده در تاریخ بشر روبرو هستیم که اثرات آن برای کشور ما، پاییز و زمستانی گرم‌تر از حد نرمال و همچنین بارش‌های زودهنگام و شدید است.
وی با اشاره به تمرکز این بارش‌ها در مناطق غرب، زاگرس و نوار شمالی کشور، تصریح کرد: پیک این پدیده در دی‌ماه خواهد بود و پس از آن روند تضعیف آغاز می‌شود، اما در ماه‌های آبان و آذر، بارش‌های قابل‌توجهی برای کشور انتظار می‌رود.
اسعدی اسکویی در خصوص وضعیت خراسان رضوی و نگرانی‌های موجود برای محصول زعفران، گفت: در سال‌های نرمال، آبان‌ماه بارش زیادی در این استان نداریم، اما با توجه به ال‌نینو، احتمال وقوع بارش‌ها در آبان‌ماه وجود دارد. از آنجا که آبان فصل برداشت زعفران است، این بارش‌ها می‌تواند عملیات برداشت را سخت کرده و با کاهش کیفیت گل‌ها، مشکلاتی ایجاد کند.
رئیس پژوهشکده ملی اقلیم‌شناسی و تغییر اقلیم افزود: همچنین پاییز گرم‌تر از حد نرمال، موجب تأخیر در جوانه‌زنی پیازها شده است که در کنار بارش‌های احتمالی، می‌تواند زمان گل‌دهی را محدود کرده و دوره برداشت را کوتاه کند که برای بهره‌وری محصول مناسب نیست. علاوه بر این، برای محصولاتی مانند چغندرقند که برداشت آنها در پاییز است، خیس شدن خاک می‌تواند ورود ادوات کشاورزی به مزارع را با محدودیت مواجه کند.
وی با بیان توصیه‌های فنی برای کشاورزان خاطرنشان کرد: کارشناسان کشاورزی توصیه می‌کنند کشاورزانی که امکان آن را دارند، آب اول (آب گل) را زودتر بدهند تا با تحریک پیازها، زمان گل‌دهی جلو بیفتد و تا حد امکان با بارش‌های آبان‌ماه برخورد نکند. همچنین کشاورزان باید ضمن چک کردن مستمر وضعیت جوی برای تنظیم عملیات برداشت، حتماً با کارشناسان کشاورزی منطقه خود مشورت کنند تا بهترین تصمیم را با توجه به شرایط خاص مزرعه و اقلیم منطقه اتخاذ کنند.
خراسان رضوی پربارش‌تر می‌شود؟
سحر تاجبخش، رئیس سازمان هواشناسی کشور اظهار کرد: در خراسان رضوی افزایش بارش، به‌ویژه در بخش‌های شمالی استان، پیش‌بینی می‌شود، هرچند برای زمستان فعلاً بارش‌ها در محدوده نرمال برآورد شده است.
رئیس سازمان هواشناسی کشور درباره وضعیت بارش در خراسان رضوی و نوار شرقی کشور گفت: الگوهای فعلی نشان می‌دهند که افزایش بارش تقریباً در کل کشور وجود خواهد داشت، اما میزان این افزایش در استان‌های واقع در فلات ایران و به‌ویژه مناطق شرقی و جنوب شرقی که بارش سالانه آنها حدود ۵۰ تا ۶۰ میلی‌متر است، چندان قابل‌توجه نخواهد بود.
وی بیان کرد: حتی اگر میزان بارش در این مناطق حدود ۱۰ میلی‌متر افزایش پیدا کند، ممکن است این مقدار در یک بازه زمانی بسیار کوتاه، برای مثال طی ۱۰ دقیقه یا نیم ساعت، نازل شود و همین مسئله می‌تواند زمینه‌ساز سیلاب شود؛ به‌خصوص اگر مسیرهای طبیعی و شهری برای عبور آب باز نباشد.
تاجبخش افزود: در خراسان رضوی انتظار افزایش بارش برای پاییز وجود دارد و این افزایش به‌ویژه در بخش‌های شمالی استان محتمل‌تر است.
